Datajuristen · Actuele duiding
Cyberincident bij Albert Heijn: wanneer is een storing ook een datalek?
Een app die niet werkt, bestellingen die blijven liggen en klanten die vragen stellen. Het cyberincident bij Albert Heijn maakt zichtbaar hoe afhankelijk dienstverlening is van digitale systemen. Maar een storing is niet automatisch een datalek. Wat is bevestigd, en wat kunt u binnen uw eigen organisatie regelen voordat een incident ontstaat?
Lees het artikelWat is op 12 oktober 2026 bekend?
Albert Heijn meldde dat Albert Heijn, Etos en Gall & Gall sinds zondagmiddag 11 oktober een IT-incident ondervinden. In de geraadpleegde verklaring waren onder meer websites, apps en logistieke systemen tijdelijk uitgeschakeld. Ahold Delhaize bevestigde op 12 oktober een beveiligingsprobleem binnen het netwerk en maatregelen om systemen te beschermen. De winkels bleven volgens de verklaringen open.
Deze duiding is gebaseerd op het Albert Heijn-statement met update 07.00 uur en het Ahold Delhaize-bericht van 08.29 uur, beide op 12 oktober 2026. Daarin staat geen bevestiging van persoonsgegevensdiefstal. Ook oorzaak, omvang en herstelduur zijn daarin niet vastgesteld. Dat betekent niet dat een datalek is uitgesloten. Nieuwe onderzoeksinformatie kan het beeld veranderen.
Wanneer wordt een cyberincident een datalek?
Een cyberincident kan systemen raken zonder dat er persoonsgegevens betrokken zijn. Voor een datalek onder de AVG moet een beveiligingsinbreuk persoonsgegevens aantasten. Het gaat daarbij niet alleen om gegevens die bij een onbevoegde terechtkomen. Ook onbedoelde vernietiging, verlies, wijziging of onbeschikbaarheid kan relevant zijn. De AP legt deze beoordeling uit in haar stappenplan voor datalekken.
Denk aan een fictieve zorgorganisatie die na een incident geen patiëntgegevens kan raadplegen. Zelfs zonder aanwijzing dat iemand dossiers heeft gekopieerd, verdient die onbeschikbaarheid een privacybeoordeling. Omgekeerd bewijst een onbereikbare openbare website op zichzelf niet dat persoonsgegevens zijn geraakt. Onderzoek dus wat achter de storing schuilgaat.
Begin met één feitenoverzicht
Start een tijdlijn zodra een serieus signaal binnenkomt. Noteer wat is waargenomen, wanneer, door wie en welke systemen mogelijk geraakt zijn. Maak zichtbaar wat vaststaat, wat nog wordt onderzocht en wanneer een volgend beslismoment nodig is. Zo voorkomt u dat aannames in een overleg ongemerkt veranderen in feiten.
Wijs iemand aan die dit overzicht bijhoudt. Vraag IT om de technische impact, de proceseigenaar om de gevolgen voor de dienstverlening en de privacyverantwoordelijke om de betrokken gegevens en personen. Bewaar relevante informatie voor het onderzoek. Laat technische herstelkeuzes afstemmen met de incidentonderzoeker, zodat haast niet onnodig onderzoeksinformatie verloren laat gaan.
Laat herstel en privacybeoordeling naast elkaar lopen
Tijdens een incident trekt het herstel van systemen begrijpelijk veel aandacht. Plan daarnaast expliciet tijd voor de gevolgen voor mensen. Welke gegevens worden normaal in het getroffen systeem gebruikt? Is alleen de toegang onderbroken, of kunnen gegevens ook gewijzigd of ingezien zijn? Zijn er bruikbare alternatieven voor processen die niet kunnen wachten?
Leg vast wie over het stilleggen en hervatten van processen beslist. De CISO of IT-verantwoordelijke kan de technische risico’s toelichten. Een Privacy Officer helpt de beoordeling en uitvoering organiseren; de Functionaris Gegevensbescherming (FG) adviseert en houdt onafhankelijk toezicht. Het bestuur of de verantwoordelijke proceseigenaar blijft besluiten nemen. Spreek af wie bij afwezigheid kan overnemen.
De meldtermijn is geen wachttijd
Een meldplichtig datalek moet zonder onnodige vertraging en waar mogelijk binnen 72 uur na kennisname aan de AP worden gemeld. Kennisname draait om redelijke zekerheid dat een beveiligingsincident persoonsgegevens heeft aangetast. Niet ieder datalek is meldplichtig: de risico’s voor mensen zijn bepalend. Wacht bij een mogelijke inbreuk niet met onderzoeken tot alle details vanzelf binnenkomen.
Beoordeel afzonderlijk of betrokkenen moeten worden geïnformeerd; daarvoor geldt in beginsel een hoog risico. Bij een complex incident kan een eerste melding later worden aangevuld. Documenteer de feiten, maatregelen en gemotiveerde meldbeslissing. Controleer daarnaast of andere meldplichten gelden, bijvoorbeeld vanuit de Cyberbeveiligingswet of een contract. Eén melding vervangt niet vanzelf de andere.
Oefen de vragen die tijdens een incident lastig worden
Een nuttige oefening begint klein: stel dat uw belangrijkste klantensysteem morgen uitvalt. Wie merkt het op, wie wordt gebeld en waar staat het telefoonnummer als de bedrijfsomgeving onbereikbaar is? Laat het team daarna een eerste interne update en klantbericht opstellen. Kunnen medewerkers daarin duidelijk maken wat bekend is en wanneer meer informatie volgt?
Bespreek ook de terugkeer naar normaal werk. Wie controleert of gegevens volledig zijn, tijdelijke werkwijzen worden beëindigd en openstaande vragen zijn opgevolgd? Werk de gevonden hiaten weg met een eigenaar en datum. Daarmee wordt een oefening een verbetering van de dagelijkse dienstverlening.
Wat heeft dit met ISO 27001 te maken?
Gebruik uw implementatietraject om afspraken over incidenten, leveranciers en herstel met elkaar te verbinden. Laat bijvoorbeeld een risicoscenario terugkomen in een hersteltest en bespreek de uitkomst met het management. Verzamel bewijs van wat werkt en herstel wat ontbreekt. Een certificaat is geen garantie dat incidenten uitblijven; de waarde zit ook in hoe uw organisatie reageert en leert.
Datajuristen helpt bij het inrichten en oefenen van datalekprocedures en bij ISO 27001-implementatie. We beginnen bij uw processen, verantwoordelijkheden en belangrijkste risico’s. De onafhankelijke certificatieaudit en certificaatuitgifte liggen bij een afzonderlijke certificerende instelling.
Bronnen en verdere informatie
Deze publicatie geeft algemene duiding. Voor toepasselijkheid en formele verplichtingen blijft de concrete situatie bepalend.
