HomeKennisbankDatalek in de zorg: wat moet je nu doen?

Kennisbank · Privacy

Datalek in de zorg: wat moet je nu doen?

Een datalek gaat niet alleen over gestolen gegevens. Ook onjuiste wijziging of het tijdelijk niet beschikbaar zijn van patiëntinformatie kan mensen schaden. Beoordeel daarom vertrouwelijkheid, juistheid en beschikbaarheid samen met de gevolgen voor veilige zorg.

01

Beperk het incident en bescherm bewijs

Wijs één incidentcoördinator aan en schakel de betrokken zorgprofessional, ICT en privacyfunctie in. Leg het ontdekmoment, getroffen systemen, soorten gegevens, vermoedelijke ontvangers en eerste maatregelen vast. Kies maatregelen die het lek stoppen zonder onnodig behandelprocessen of technisch bewijs te beschadigen.

Lees de toelichting

Bij een verkeerde ontvanger kan een verzoek om verwijdering met bevestiging de risico-inschatting ondersteunen. Het terugroepen van een e-mail bewijst op zichzelf niet dat niemand de gegevens heeft gezien. De AP adviseert bij complexe aanvallen zo nodig forensische expertise in te schakelen.

02

Bepaal wanneer de meldtermijn begon

Volgens de EDPB is een organisatie op de hoogte wanneer zij met een redelijke mate van zekerheid weet dat een beveiligingsincident persoonsgegevens heeft geraakt. Een eerste onderzoek mag duidelijkheid geven, maar moet voortvarend starten. Wacht niet op een volledig forensisch rapport of een bestuursvergadering om de termijn te laten lopen.

Lees de toelichting

Komt de melding van een leverancier die als verwerker optreedt, laat dan direct de bekende feiten en vervolgmomenten aanleveren. De verwerker moet de verantwoordelijke organisatie zonder onnodige vertraging informeren. Houd zelf de tijdlijn en besluitvorming bij: de leverancier neemt de verantwoordelijkheid voor uw AVG-melding niet over.

03

Maak twee afzonderlijke meldbesluiten

Een melding aan de AP is vereist, tenzij risico voor de rechten en vrijheden van personen onwaarschijnlijk is. Informeren van patiënten of cliënten is in beginsel vereist bij waarschijnlijk hoog risico; de wettelijke uitzonderingen vragen een afzonderlijke beoordeling. Een medische gegevensset maakt de afweging serieus, maar vervangt de beoordeling van het concrete incident niet.

Lees de toelichting

Beoordeel wat iemand kan overkomen door verlies, misbruik of ontbrekende informatie. Denk ook aan noodzakelijke zorg die door onbeschikbare gegevens vertraging oploopt. De EDPB noemt tijdelijke onbeschikbaarheid van kritieke medische gegevens uitdrukkelijk als een situatie die risico voor patiënten kan opleveren.

04

Meld tijdig, vul aan en leg de opvolging vast

Als melding nodig is terwijl onderzoek nog loopt, meldt u eerst de bekende informatie en vult u die later aan. De AP bevestigt dat een eerste melding binnen de termijn kan worden gevolgd door een vervolgmelding. Communiceer naar patiënten begrijpelijk over het incident en praktische stappen, via een passende contactroute.

Lees de toelichting

Registreer feiten, gevolgen, maatregelen en de redenen voor de meldbesluiten in het datalekregister. Dit geldt ook bij niet melden. Sluit af met een concrete eigenaar en een controle van de verbeteractie, bijvoorbeeld of gewijzigde verzendinstellingen of autorisaties in de praktijk werken.

PRAKTISCHE CHECKLIST

Wat moet in ieder geval zijn geregeld?

Bescherm patiënten en beperk het incident

Leg kennisneming, feiten en onzekerheden vast

Beoordeel beschikbaarheid én vertrouwelijkheid

Motiveer AP-melding en patiëntcommunicatie afzonderlijk

Meld op tijd en vul ontbrekende feiten aan

Registreer ieder datalek en controleer verbeteracties

Deze uitleg is algemeen en vervangt geen beoordeling van uw specifieke organisatie, wettelijke positie, verwerking of incident.

Broncontrole · 13 september 2026

De bronnen en kernuitleg van dit artikel zijn op deze datum met elkaar vergeleken.

Reikwijdte van deze controle: AVG-datalekbegrip, start 72-uursperiode, AP-melding, communicatie aan betrokkenen, registratie en rol verwerker. Andere meldregimes, waaronder Cbw en zorgcalamiteiten, niet afzonderlijk beoordeeld.

Redactionele afzender: Datajuristen. Een broncontrole is geen juridische beoordeling van uw individuele situatie. Geef een vraag of correctie door.

Van inzicht naar een volgende stap

Ondersteuning die aansluit op dit onderwerp.

FG voor zorginstellingen en welzijn

Toezicht en advies dat aansluit op dossiers, gegevensdeling en zorgprocessen.

Veelgestelde vragen

Verdieping in korte, zelfstandige antwoorden.

Voor een betrouwbare conclusie zijn altijd de concrete feiten en organisatiecontext nodig.

Mag ik wachten tot het onderzoek klaar is?+

Nee. Als melding nodig is, meldt u tijdig met de beschikbare gegevens en vult u die later aan. Het moment van kennisneming is bepalend, niet het moment waarop het eindrapport gereed is.

Is een storing ook een datalek?+

Een beveiligingsincident dat persoonsgegevens onbeschikbaar maakt kan een datalek zijn. Beoordeel de feitelijke gevolgen; bij kritieke patiëntinformatie kan ook tijdelijke uitval ernstig zijn.

Moet elk datalek naar patiënten worden gemeld?+

Niet automatisch. De AVG kent voor patiëntcommunicatie een andere drempel dan voor melding aan de AP: waarschijnlijk hoog risico, met specifieke wettelijke uitzonderingen. Leg de afweging vast.

Van uitleg naar inrichting

Wilt u weten wat dit concreet voor uw organisatie betekent?

We vertalen wetgeving, risico en beschikbare capaciteit naar een werkbare aanpak.

Bespreek uw situatie

Direct en persoonlijk contact

Vertel kort wat er speelt. Wij denken gericht met u mee.

Geen lange intake. Beschrijf uw vraag en u krijgt persoonlijk contact over de meest logische vervolgstap, zonder verplichtingen.

Ma–vr 08:00–18:00 · persoonlijk contact

We gebruiken uw gegevens om uw vraag te beantwoorden. Lees onze privacyverklaring. Deel hier geen medische gegevens of vertrouwelijke dossiers.