HomeKennisbankWelke persoonsgegevens mogen in een AI-prompt?

Kennisbank · Privacy

Welke persoonsgegevens mogen in een AI-prompt?

Een medewerker wil een e-mail vriendelijker maken en plakt de hele correspondentie in een tekstassistent. Daarmee gaan vaak meer gegevens mee dan voor de taaltaak nodig zijn. De belangrijkste controle vindt daarom vóór het verzenden plaats. Dit artikel helpt teams afspraken maken voor tekst, bijlagen en gekoppelde bronnen. De werkwijze is een praktische vertaling naar dagelijks werk, geen universele toestemming voor bepaalde soorten gegevens.

01

Beoordeel het hele pakket dat wordt meegestuurd

Een prompt bestaat niet altijd alleen uit de zichtbare vraag. Bij een upload kunnen bestandsnamen, opmerkingen, verborgen werkbladen en andere documentgegevens meekomen. Een assistent met zoektoegang kan passages uit interne bestanden toevoegen. Een browserfunctie kan inhoud verwerken die de medewerker niet handmatig heeft geplakt. Controleer de feitelijke werking voordat u een algemene invoerregel opstelt.

Laat medewerkers oefenen met het aanwijzen van overbodige informatie. Voor een betere formulering zijn de naam van de cliënt, het exacte adres en de hele voorgeschiedenis vaak niet nodig. Maak daarom een tussenstap: eerst de taak abstraheren, daarna alleen noodzakelijke context invoeren. Bij terugkerend werk helpt een beperkt sjabloon meer dan een waarschuwing die bij iedere prompt verschijnt.

02

Herken mensen ook zonder naam of e-mailadres

Een tekst over ‘de enige teamleider van onze vestiging, vorige maand langdurig ziek’ kan iemand herkenbaar maken. Hetzelfde geldt voor een combinatie van leeftijd, woonplaats, beroep en een uitzonderlijke gebeurtenis. Beoordeel de context en beschikbare koppelingen. Vervanging van namen door codes verlaagt bepaalde risico’s, maar maakt de informatie niet automatisch anoniem.

Laat vermeende anonimiteit beoordelen. Voor schrijf- en oefentaken is volledig fictieve informatie vaak eenvoudiger. Verzin ook de omstandigheden; verander niet alleen de naam boven een herkenbare casus.

03

Maak concrete invoerafspraken per werktaak

Werk met een korte tafel die medewerkers bij hun taak kunnen raadplegen. Onderstaande voorbeelden beschrijven ontwerpkeuzes, geen wettelijke categorieën ‘groen’ en ‘rood’. Een organisatie kan strenger beleid nodig hebben door geheimhouding, sectorregels of de mogelijkheden van haar leverancier. Voorkom dat een kleur of vinkje een inhoudelijke beoordeling vervangt.

Leg bij een uitzondering vast wie beslist en op welke informatie. Het antwoord ‘vraag het privacy’ is te vaag wanneer niemand bereikbaar is. Bied dan een bruikbaar alternatief: zelf schrijven, een goedgekeurd sjabloon gebruiken of de taak uitstellen. Een heldere werkroute verkleint de verleiding om via een privéaccount verder te gaan.

De tabel is opzij te schuiven.

Werktafel voor invoer: minimaliseren vóór verzenden
TaakBeperkte invoerEerst aanvullende beoordeling
Een brief begrijpelijker schrijvenFictieve casus en abstracte boodschapEen werkelijk cliëntdossier uploaden
Een vergadering structurerenAgenda zonder persoonlijke detailsOpname of automatisch transcript met deelnemers
Een vacaturetekst verbeterenFunctie-eisen en verzonnen voorbeeldenSollicitanten vergelijken of rangschikken
Een klantvraag beantwoordenNoodzakelijke zakelijke vraag in goedgekeurde omgevingHele mailbox, gezondheidsinformatie of identiteitsbewijs
04

Controleer opslag, toegang en verder gebruik

Onderzoek waar gesprekken, uploads en antwoorden blijven staan. Wie kan ze terugvinden: alleen de gebruiker, een beheerder, andere teamleden of ondersteuningsmedewerkers? Bekijk gedeelde links en exportmogelijkheden. Stel bewaartermijnen en verwijderprocedures in voor de toepassing, inclusief de onderdelen die buiten het zichtbare gesprek worden bijgehouden.

Maak de leverancierrol en contractafspraken concreet. Vraag afzonderlijk naar gebruik voor modelverbetering, dienstverlening, misbruikcontrole en ondersteuning. Het uitschakelen van één doel zegt niets definitiefs over de andere doelen. Spreek bij beëindiging af wat wordt verwijderd, wat eventueel behouden moet blijven en hoe u daarvan bevestiging krijgt. Beoordeel buitenlandse ontvangers en doorgiften als die onderdeel zijn van de route.

05

Fictief voorbeeld: een klacht begrijpelijk beantwoorden

Een fictieve zorgadministratie ontvangt een klacht over een rekening. Een medewerker wil de reactie vriendelijker formuleren. Het oorspronkelijke concept bevat een diagnose, behandeldatum en persoonlijke omstandigheden. Voor deze taaltaak zijn die details niet nodig. De medewerker gebruikt een verzonnen voorbeeld: een organisatie legt rustig uit hoe iemand een rekening kan laten controleren.

De assistent stelt een algemene structuur voor. De medewerker vult noodzakelijke feitelijke informatie vervolgens in het eigen goedgekeurde dossiersysteem aan en controleert of de brief klopt. Het volledige dossier gaat niet naar de assistent. Deze keuze voorkomt onnodige invoer bij deze taak; zij bewijst niet dat iedere andere AI-toepassing van de zorgorganisatie is toegestaan.

Tijdens de teamoefening krijgt een collega een andere opdracht: laat AI bepalen of de klacht terecht is. Dat verandert het gebruik wezenlijk. Het team zet die stap niet stilzwijgend voort, maar legt de nieuwe beoordelingsvraag voor aan de verantwoordelijke. Een goed sjabloon bewaakt dus ook de grens van de taak.

06

Controleer ook het antwoord voordat het een dossierstuk wordt

AI kan details toevoegen die niet in de invoer stonden. Markeer daarom duidelijk welke tekst een concept is en wie deze heeft gecontroleerd. Vergelijk namen, bedragen, datums en beweringen met de bron. Verwijder verzonnen of niet onderbouwde kwalificaties over mensen. Een vloeiende zin is geen bewijs dat de inhoud correct is.

Bepaal waar het gecontroleerde resultaat thuishoort en voorkom onnodige kopieën in gesprekken, downloads en gedeelde mappen. Bewaar voor kwaliteitsverbetering liever een foutcategorie met een fictief voorbeeld dan steeds het volledige oorspronkelijke dossier. Wanneer logging van echte voorbeelden noodzakelijk is, beoordeel ook daarvan doel, toegang en bewaartermijn.

07

Maak melden na een verkeerde upload eenvoudig

Een medewerker die per ongeluk een dossier uploadt, moet onmiddellijk weten wie helpt. Vraag om de gebruikte toepassing, het tijdstip, de gegevenssoort en wat er verder met de inhoud is gebeurd. Laat geen extra kopieën rondmailen om het probleem uit te leggen. Beperk toegang of verdere verwerking waar mogelijk en bewaar noodzakelijke feiten voor de incidentbeoordeling.

Een verkeerde invoer kan een datalek zijn, maar niet iedere vergissing vereist automatisch een melding aan de toezichthouder. De organisatie moet de omstandigheden en risico’s beoordelen, maatregelen treffen en de toepasselijke meldplichten tijdig bepalen. Verwijderen uit de zichtbare chat is geen bewijs dat alle kopieën weg zijn. Laat de leverancier bevestigen wat technisch en contractueel is uitgevoerd.

08

Oefen met twijfelgevallen uit het dagelijkse werk

Gebruik uitsluitend volledig fictief oefenmateriaal, zonder gegevens van echte mensen. Maak drie versies: zonder identificerende kenmerken, met pseudoniemen en met rechtstreeks identificerende kenmerken zoals verzonnen namen en adressen. Laat deelnemers bepalen welke informatie nodig zou zijn en hoe zij verdergaan wanneer gebruik van een werkelijk dossier niet is toegestaan.

Controleer of medewerkers de afgesproken route toepassen. Pas instructies aan bij nieuwe functies, koppelingen of taken. Een instructie over het tekstvak is onvoldoende wanneer de assistent later zelfstandig documenten ophaalt.

PRAKTISCHE CHECKLIST

Wat moet in ieder geval zijn geregeld?

Controleer alle meegestuurde tekst, bestanden en gekoppelde bronnen.

Verwijder informatie die de taak niet nodig heeft.

Verwar pseudoniemen niet met aantoonbare anonimiteit.

Gebruik uitsluitend de voor deze taak beoordeelde omgeving.

Controleer opslag, toegangsrechten en verdere verwerking.

Vergelijk het antwoord met betrouwbare broninformatie.

Weet waar u een verkeerde upload direct meldt.

Deze uitleg is algemeen en vervangt geen beoordeling van uw specifieke organisatie, wettelijke positie, verwerking of incident.

Broncontrole · 17 september 2026

De bronnen en kernuitleg van dit artikel zijn op deze datum met elkaar vergeleken.

Reikwijdte van deze controle: Officiële AP- en EDPB-bronnen voor herkenbaarheid, beveiliging, rollen en incidenten; invoertafel en oefencasus zijn eigen praktische uitwerking. Geen toestemming voor echte cliënt-, personeels- of patiëntgegevens.

Redactionele afzender: Datajuristen. Een broncontrole is geen juridische beoordeling van uw individuele situatie. Geef een vraag of correctie door.

Veelgestelde vragen

Verdieping in korte, zelfstandige antwoorden.

Voor een betrouwbare conclusie zijn altijd de concrete feiten en organisatiecontext nodig.

Mag ik een naam vervangen door initialen?+

Dat kan een maatregel zijn, maar de persoon kan via andere informatie herkenbaar blijven. Beoordeel de hele context. Voor een oefening is een volledig verzonnen casus meestal duidelijker.

Zijn gegevens die al op internet staan vrij te gebruiken?+

Nee. Openbaarheid maakt persoonsgegevens niet automatisch vrij inzetbaar voor ieder doel. Beoordeel de beoogde verwerking en de verwachtingen en belangen van de persoon.

Is een lokaal draaiend model altijd veilig?+

Lokale verwerking kan bepaalde overdrachtsrisico’s beperken. U moet nog steeds kijken naar toegang, logging, beveiliging, gegevensgebruik en de gevolgen van de uitkomsten. De locatie alleen geeft geen volledig oordeel.

Mag ik de AI vragen vertrouwelijk met de gegevens om te gaan?+

Een instructie in de prompt vervangt geen contract, technische instelling of toegangsbeperking. Gebruik alleen garanties die uw organisatie daadwerkelijk heeft onderzocht en ingericht.

Moeten alle prompts worden bewaard voor toezicht?+

Nee, bewaar niet automatisch volledige gesprekken. Bepaal welk bewijs nodig is voor kwaliteitscontrole en verantwoording en of dat met minder persoonsgegevens kan. Leg toegang en bewaartermijn vast.

Van uitleg naar inrichting

Wilt u weten wat dit concreet voor uw organisatie betekent?

We vertalen wetgeving, risico en beschikbare capaciteit naar een werkbare aanpak.

Bespreek uw situatie

Direct en persoonlijk contact

Vertel kort wat er speelt. Wij denken gericht met u mee.

Geen lange intake. Beschrijf uw vraag en u krijgt persoonlijk contact over de meest logische vervolgstap, zonder verplichtingen.

Ma–vr 08:00–18:00 · persoonlijk contact

We gebruiken uw gegevens om uw vraag te beantwoorden. Lees onze privacyverklaring. Deel hier geen medische gegevens of vertrouwelijke dossiers.