AI & grondrechten · GRATIS ZELFCHECK
FRIA-scan: bereid de grondrechtenbeoordeling van AI voor
Een FRIA kijkt naar de gevolgen van bepaalde hoogrisico-AI voor grondrechten. Begin bij de concrete toepassing en de rol van uw organisatie. Daarna wordt duidelijk welke aanvullende beoordeling nodig kan zijn.
Is vastgelegd of uw organisatie aanbieder, gebruiksverantwoordelijke of beide is?
De rol volgt uit de feitelijke activiteiten. Een ingekocht systeem gebruiken en een eigen systeem aanbieden kunnen verschillende verplichtingen geven.
Geen registratie. Uw antwoorden blijven in deze browser en verdwijnen als u deze pagina verlaat. Bij contact kunt u zelf kiezen om een bewerkbare samenvatting mee te sturen. Uw losse antwoorden worden niet meegestuurd. De download maakt u op uw eigen apparaat.
ONDERWERPEN EN WERKWIJZE
Wat onderzoekt deze scan?
De uitslag toont alleen aandachtspunten die volgen uit uw antwoorden. Er wordt geen compliancepercentage berekend.
01Is vastgelegd of uw organisatie aanbieder, gebruiksverantwoordelijke of beide is?
De rol volgt uit de feitelijke activiteiten. Een ingekocht systeem gebruiken en een eigen systeem aanbieden kunnen verschillende verplichtingen geven.
Vervolg bij een aandachtspunt: Beschrijf wie het systeem ontwikkelt, aanbiedt, aanpast en onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt.
02Is de hoogrisicoclassificatie van de concrete toepassing onderzocht?
Een AI-label alleen volstaat niet. Kijk naar het beoogde gebruik en de relevante categorieën en uitzonderingen.
Vervolg bij een aandachtspunt: Laat de toepassing toetsen aan de actuele hoogrisicoregels en leg de onderbouwing van de classificatie vast.
03Is onderzocht of de specifieke FRIA-regels bij uw organisatie en toepassing passen?
Denk aan publiekrechtelijke organisaties, private publieke dienstverlening, bepaalde kredietbeoordelingen en levens- of ziektekostenverzekeringen. Ook uitzonderingen kunnen relevant zijn.
Vervolg bij een aandachtspunt: Beoordeel de reikwijdte van artikel 27, inclusief de uitzondering voor de daar genoemde kritieke infrastructuur en eventuele overgangsregels.
04Zijn proces, gebruiksduur, frequentie en getroffen groepen beschreven?
Gebruik de werkelijke omstandigheden waarin mensen met de gevolgen van het systeem te maken krijgen.
Vervolg bij een aandachtspunt: Maak een casusbeschrijving met processtappen, gebruiksmomenten en de betrokken groepen.
05Zijn mogelijke gevolgen voor verschillende grondrechten in kaart gebracht?
Denk naast privacy aan gelijke behandeling, menselijke waardigheid en toegang tot belangrijke voorzieningen.
Vervolg bij een aandachtspunt: Onderzoek de voorzienbare gevolgen per groep en koppel ieder relevant risico aan een concrete maatregel.
06Zijn menselijk toezicht en bevoegdheden om te corrigeren of stoppen geregeld?
Een medewerker moet kunnen handelen wanneer het systeem onjuiste of schadelijke uitkomsten geeft.
Vervolg bij een aandachtspunt: Wijs bevoegde personen aan en leg escalatie, informatievoorziening en interventies vast.
07Zijn herstelroutes, actualisatie en samenhang met een eventuele DPIA voorbereid?
Leg ook vast hoe eventuele rapportage aan de bevoegde autoriteit wordt georganiseerd wanneer dat van toepassing is.
Vervolg bij een aandachtspunt: Maak één werkbaar dossier met herkenbare afzonderlijke beoordelingen, een eigenaar en herbeoordelingsmomenten.
Veelgestelde vragen
Moet iedere organisatie voor iedere AI-toepassing een FRIA maken?
Nee. Reikwijdte hangt onder meer af van de AI-categorie, de rol en aard van de organisatie en uitzonderingen. Deze scan helpt ontbrekende informatie op te sporen; hij geeft geen automatische wettelijke conclusie.
Wanneer gaan de FRIA-verplichtingen gelden?
De AP noemt december 2027. De actuele Commissie-informatie noemt 2 december 2027 voor de hoogrisicoregels voor bijlage III. Beoordeel steeds de concrete toepassing en eventuele overgangsregels.
Kunnen we onze DPIA gebruiken voor een FRIA?
Bestaande procesbeschrijvingen en risicoinformatie kunnen bruikbaar zijn. Een FRIA bestrijkt ook andere grondrechten. Vul de ontbrekende afwegingen aan en houd herkenbaar welk deel welke beoordeling ondersteunt.
Bronnen en afbakening
Inhoud bijgewerkt op 24 september 2026. De officiële bronnen zijn leidend; de uitkomst is een indicatieve zelfcheck.