Wat artikel 4 nu vraagt
Sinds de wijziging van 27 juli 2026 verlangt artikel 4 van de AI Act maatregelen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen. De aanpak houdt rekening met kennis, ervaring, opleiding, gebruikscontext en de mensen op wie AI invloed kan hebben. De gewijzigde tekst verlangt geen gegarandeerd individueel kennisniveau.
Een standaardexamen of jaarlijks certificaat is niet voorgeschreven. Training, instructie, begeleiding en toegankelijke werkafspraken kunnen samen een passende aanpak vormen. De precieze juridische tekst en ingangsdata volgen uit de verordening; praktische richtsnoeren zijn ondersteunend.
Begin bij het werk, verdeel daarna de doelgroepen
Vraag teams welke AI zij werkelijk gebruiken: voor teksten, gesprekken, analyses, selectie of ingebouwde softwarefuncties. Koppel elke toepassing aan een eigenaar, de gebruikte gegevens en de mogelijke gevolgen. Zo voorkomt u dat een algemeen programma risicovolle toepassingen over het hoofd ziet.
Maak vervolgens groepen. Marketing oefent bijvoorbeeld het controleren van claims en beelden. HR bespreekt persoonsgegevens en de betekenis van een rangschikking. Inkoop onderzoekt leveranciersafspraken. De directie kijkt naar verantwoordelijkheid, risico’s en de ruimte om in te grijpen. Dit zijn praktische voorbeelden; uw eigen toepassingen bepalen de inhoud.
Gebruik een eenvoudig activiteitenoverzicht
Onderstaand overzicht is een praktisch hulpmiddel van Datajuristen, geen wettelijk voorgeschreven register. Het kan in een bestaande leeromgeving of werkdocument. Bewaar alleen gegevens die nodig zijn om de aanpak te organiseren en uit te leggen.
Op een klein scherm kunt u de tabel opzij schuiven.
| Leg vast | Maak het concreet |
|---|---|
| Doelgroep en toepassing | Bijvoorbeeld klantenservice die gespreksnotities laat samenvatten |
| Leerdoel of risico | Herkennen welke informatie niet in de tool mag |
| Activiteit en datum | Praktijksessie, instructie of begeleid oefenen |
| Materiaal en verantwoordelijke | Welke werkafspraak is gebruikt en wie beantwoordt vragen? |
| Bereik en vervolgactie | Wie moet nog begeleiding krijgen? Welke vraag staat open? |
| Herbeoordeling | Nieuwe tool, gewijzigde taak, incident of relevante regelwijziging |
Laat een oefening leiden tot een betere werkafspraak
Een nuttige oefening begint met een herkenbare taak. Laat medewerkers bijvoorbeeld twee AI-samenvattingen vergelijken met het oorspronkelijke gesprek. Bespreek wat ontbreekt, welke conclusie te stellig is en wie controleert voordat de tekst in een dossier belandt.
Leg de uitkomst vast als verbeteractie: een duidelijkere instructie, een andere instelling of extra begeleiding. Evalueer wanneer toepassingen of risico’s veranderen. Een score alleen zegt weinig zonder de context van de oefening. Zo wordt leren onderdeel van de werkwijze.
Wanneer is structurele begeleiding handig?
Een training is passend voor een afgebakende leervraag. Wanneer toepassingen, beleid en leveranciers tegelijk veranderen, kan een vast aanspreekpunt helpen om de samenhang te bewaken. De gecertificeerde AI Compliance Officer van Datajuristen kost €595 per maand exclusief btw; inzet en werkzaamheden spreken we vooraf af.
Een volledige training voor uw organisatie is niet automatisch onderdeel van dat abonnement. We maken in het voorstel duidelijk welke ondersteuning en eventuele aanvullende training bij uw vraag passen.
Van uitleg naar uw praktijk
Wat moet in ieder geval zijn geregeld?
- AI-toepassingen en gebruikers in beeld
- Leerdoelen passend bij rollen en risico’s
- Training én werkafspraken gekoppeld
- Activiteiten en vervolgvragen vastgelegd
- Een eigenaar en moment voor herbeoordeling
Veelgestelde vragen
Verder met uw vraag.
Is een certificaat voor AI-geletterdheid verplicht?
Nee. Artikel 4 schrijft geen specifiek certificaat, examen of cursusduur voor. Een deelnamebewijs kan helpen activiteiten vast te leggen, maar bewijst niet vanzelf volledige naleving.
Moeten we individuele medewerkers een niveau garanderen?
Nee. De gewijzigde tekst van artikel 4 verlangt maatregelen die de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen. Zij verlangt geen garantie op een bepaald individueel niveau.
Hoe vaak moeten we bijscholen?
Er geldt geen universeel jaarlijks ritme vanuit artikel 4. Bepaal begeleiding en herhaling op basis van het gebruik, de rollen en relevante veranderingen.
Officiële bronnen
Deze uitleg is algemeen en vervangt geen beoordeling van uw specifieke organisatie, wettelijke positie, verwerking of incident.